ضرورت تغییر ساز و کار یارانه‌های مطبوعاتی

به قلم محمود اروج زاده مدیرمسئول ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات

اخیرا و پس از اعتراضات مدیران نشریات به وضعیت یارانه، جلسه‌ای با حضور نمایندگان مجلس و دولت از سوی انجمن صنفی مدیران رسانه برگزار شد که در خصوص مسائل مطروجه در آن، نکاتی قابل توجه است.
محمدعلی وکیلی نماینده محترم مردم تهران در این جلسه، طرح اشتراک نیم‌بهای نشریات را “طرحی سوسیالیستی” خواند و افزود: «ما حق نداریم بر حیات مطبوعات چنگ بندازیم، یارانه فلسفه دارد، فلسفه آن پرداخت مستقیم و حمایت از گروههای ضعیف است.»
نکته اول اینکه در زمان اجرای طرح اشتراک هم مخالفت فراوانی با آن شد، به یاد دارم شخصا و در جلسه‌ای عمومی از معاون محترم مطبوعاتی وقت پرسیدم سوال اساسی اینست که آیا این طرح قانونیست؟ آیا ماندنیست؟ و یا طرحیست که بیشتر به شخص شما وابسته شده و قائم به شماست؟ ایشان البته تضمین داد که قانونی و همیشگی است؛ اما دیدیم که به چه راحتی باد هوا شد!
نکته دوم و مهم، فلسفه یارانه مطبوعات است. اساسا همانطور که آقای وکیلی گفته، هدف قانونگذار، حمایت از رسانه‌ها(به ویژه بخش‌های ضعیف‌تر) به منظور رشد و بالندگی است. در اینصورت برخی ارقام اعطایی یارانه به برخی رسانه‌ها، کاملا برخلاف هدف قانونگذار بوده و بنابراین قابل بررسی و تفحص است. به همین ترتیب، یارانه‌های رنگارنگ در قالب‌های گوناگون و گاه میلیاردی، آن هم به نشریاتی که از نظر کسب و کار موفق بوده و اساسا نیازی به این ارقام ندارند چگونه قابل توجیه است؟ این سوال جدی مطرح است که وقتی رسانه‌ای به دلیل نزدیکی به دولت، از مواهب گوناگونی چون آگهی‌ها و ویژه‌نامه‌های متعدد برخوردار است و کاملا هویداست که نیازی به یارانه ندارد، آیا بهتر و منطقی‌تر نیست که به هدف غایی قانونگذار توجه شود و یارانه به زیرساخت نشریات تخصصی و محلی اختصاص یابد؟
اکنون که پرداخت‌ها به رسانه‌ها در سایت وزارت ارشاد منتشر می‌شود، می‌توان به این موارد پرداخت و با شفافیت دید که برخی اعداد و ارقام، کاملا نقض غرض قانونگذار است.
به عنوان یک مثال ساده، در یکی از این موارد، دولت می‌توانست بجای پرداخت ناصحیح یارانه در محل نادرست، زمینه را فراهم کند که دست کم یکصد نشریه تخصصی صاحب دفتر کار شوند و یک دغدغه اساسی و همیشگیشان رفع گردد.