درج کلمات مغایر با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی بر روی البسه ممنوع است

طبق ماده دو آیین‌نامه نحوه نظارت بر علائم نشانه‌ها و تصاویر روی البسه و لوازم‌التحریر، استفاده از تصاویر، کلمات و موضوعات مغـایر بـا فرهنـگ عمـومی جامعـه اسلامی ایران بر روی البسه و لوازم التحریر و کالاهای مشابه دیگر ممنوع است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا»؛ تبلیغات رنگارنگ و جورواجور سطح شهر و رسانه‌های دیداری و شنیداری، نگاه و تمرکز هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند؛ تبلیغات پر زرق و برقی که در تلویزیون و محیط پیرامونی ما در قالب بیلبوردهای بزرگ، تابلوها، بنرها، سردر فروشگاهها و … به‌صورت اغوا‌کننده‌ای، تمام ذهن و روح مخاطبان خود را تسخیر می‌کنند.
صرفاً با تاملی کوتاه و ساده درباره تبلیغات در اشکال و شیوه‌های مختلف آن، این حقیقت آشکار می‌شود که این تبلیغات، روزانه هزاران هزار تصویر در ذهن و جان ما ایجاد می‌کنند و خود به خود، ما را به سمت خرید و مصرف این کالاها و محصولات مختلف سوق می‌دهند و البته اثرات و تبعات مختلف عمیق فرهنگی و اجتماعی نیز به همراه دارند.
اما ‌آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده‌ایم که نیاز واقعی ما به این محصولات چقدر است و به عبارتی دیگر تا چه میزان، ما به این محصولات «نیاز واقعی» داریم و آیا در بسیاری از مواقع، این احساسِ نیاز به خرید فلان محصول، صرفاً به واسطه حجم گسترده و روزانه تبلیغات رنگین از طریق رسانه‌های مختلف و محیط‌های پیرامونی در ما ایجاد نشده است؟!
از سوی دیگر «محتوای تبلیغاتی» که روزانه به اشکال مختلف انجام می‌شود، تا چه اندازه واقعی و درست است و تا چه میزان می‌توان اطلاعات ارائه شده در تبلیغات کالاها را مبنای خرید آن قرار داد؟ به نظر می‌رسد حتی اگر تا حدی، احتمال بدهیم که محتوای برخی از این تبلیغات خلاف واقع باشند، بررسی صحت و سقم این تبلیغات، ضروری به نظر می‌رسد و نیازمند ساز و کار قانونی خاصی خواهد بود.
اگر عدّه‌ای بخواهند به قصد سودجویی و با سوء‌استفاده از نیازهای مردم، آنها را گمراه کنند و برای کسب “سودهای نامشروع” باعث حرص و ولع مصرف‌کنندگان در خرید کالاها و خدمات مختلف شوند، چه مرجعی و مسئولی و با استناد به چه قانونی باید بر این دنیای پر زرق و برق و پرفریب «تبلیغات» نظارت کند و در مواقع ارتکاب به اقدامات و شیوه‌های خلاف قانون، مقابل بانیان آن بایستد؟
پاسخ به این سؤالات را باید در قانون مهجور مانده و گرد و خاک گرفته «آئین‌نامه تأسیس و نظارت بر نحوه کار و فعالیت کانونهای آگهی و تبلیغاتی» مصوب 27 اسفند 1358 جست‌وجو کرد که این قانون توسط شورای انقلاب در 21 ماده تنظیم شده و طی سالهای بعد مشمول اصلاحاتی شده که آخرین بازنگری آن در سال 1392 انجام شده است.
با نگاهی اجمالی به قوانین تبلیغات از سویی و تبلیغات سطح شهر و رسانه‌های دیداری و شنیداری از سوی دیگر، متوجه فاصله‌ بسیار عمیق و عجیب نص صریح قانون با نوع تبلیغاتی که روزانه شاهد آن هستیم، می‌شویم.
اهمیت این مسئله و تخلفات بزرگ و رنگارنگی که روزانه در حوزه تبلیغات صورت می‌گیرد، باعث شد تا در قالب سلسله گزارشهایی با عنوان ثابت «کیش و مات قانون زیر سایه تبلیغات» به بازخوانی قانون تبلیغات کشوری و در ادامه در همین قالب به بررسی مصادیق این تخلفات رنگارنگ و پرتعداد بپردازیم.
در ادامه، فصل دوازدهم «آئین‌نامه تأسیس و نظارت بر نحوه کار و فعالیت کانونهای آگهی و تبلیغاتی» که مربوط به “مقررات متفرقه مرتبط با امور تبلیغات” است تقدیم مخاطبان ارجمند تسنیم شده است:
فصل دوازدهم:
مقررات متفرقه مرتبط با امور تبلیغات
آیین‌نامه نحوه نظارت بر علائم نشانه‌ها و تصاویر روی البسه و لوازم‌التحریر و کالاهای مشابه
ماده 1
الف – جلوگیری از به کارگرفتن علائم، نشـانه‌ها و تصـاویری کـه بـا فرهنگ اسلامی – ایرانی در تعارض است و بر فرهنگ عمومی تاثیر منفی دارد.
ب – حفظ نمونه علامت و تصاویری که به صورتهای مختلف انتشـار می‌یابد و در معرض فروش و استفاده عموم قرار می‌گیرد و یـا از طریـق جراید و رسانه‌ها تبلیغ می‌شود.
ج – تعیین مشخصات هرگونه طرح و تصویر قابل انتشار.
د – حفظ حقوق طراحان گرافیک و نقاشان با توجه به قانون حمایـت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان.
ها – تشویق به استفاده از نقوش ملهم از هنر ایرانی و اسلامی در کالاها.
ماده 2 -طرحها و نقوش اعم از نمادها، خطوط و تصاویر و یا طرحهای ترکیبی باید مروج هنر و ارزشهای اسـلامی و ملـی و ترغیـب نـوآوری باشد، استفاده از طرحها و نقوش و تصاویر روی البسه و لوازم‌التحریـر و کالاهای مشابه دیگر که مغایر با ضوابط این آیین‌نامه نباشد، بلامانع است.
ماده 3 -طرح و نقشی که آشکارا و غیرآشکار دارای نکات و پیـامهـایی نظیر موارد زیر باشد، ممنوع است:
الف – اهانت به ادیان رسمی کشور و کتب آسمانی و مقدسات مذهبی.
ب – تبلیغ هرگونه مرام، مسلک و فرقه‌ای که به موجب قـوانین کشـور غیرقانونی می‌باشد و یا به صورت جریانهای فکری منحرف مطرح باشد.
ج – تصاویر، کلمات و موضوعات مغـایر بـا فرهنـگ عمـومی جامعـه اسلامی ایران.
د – نقوش و تصاویر مغایر با اصول فرهنگ عمومی و بومی یـا فرهنـگ اسلامی – ایرانی.