به مناسبت زادروز علی‌اکبر قاضی‌زاده: برای مردی که ۲ روز زودتر به دنیا آمد

علی‌ اکبر قاضی‌زاده، برای اهالی رسانه نامی آشنا و قابل احترام است؛ کسی که در عرصه‌های تدریس و ترجمه‌ی تخصصی متون روزنامه‌نگاری نیز فعالیتی اثرگذار داشته است؛ اگرچه در زندگینامه‌ی خودنوشته‌اش آورده: «این رشته، انتخاب آگاهانۀ من نبود. نه این که ادعا کنم از راهی که رفته‌ام پشیمانم؛ اصلاً نیستم. اما روزنامه‌نگار شدم و ماندم، چون کار دیگری از دستم برنمی‌آمد. اما وقتی آن را پذیرفتم، کوشش کردم بر این حرفه اثر بگذارم.»
سال‌هاست که ماه مرداد برای او با تبریک‌های زیادی همراه است؛ متولد ۱۵ مرداد سال ۱۳۲۸ است و زادروزش تنها دو روز با روز خبرنگار (۱۷ مرداد) فاصله دارد.
به گفته خودش «روز پانزدهم مرداد ۱۳۲۸ به دنیا آمدم؛ گرچه در شناسنامه‌ام اول مرداد ثبت شده است. من در محلۀ سرآسیاب دولاب، کوچۀ بابایی و در شرق دور تهران، چشم به دنیا باز کردم. سه برادر و چهار خواهر بودیم و پدرم در وزارت بهداری، کارمند بایگانی بود. در دبستان میثمی و سپس در دبستان قریب و بعد در دبیرستان دهخدا تحصیل کردم که این دبیرستان باز وسط زمین‌های خالی افتادۀ شرق شهر بود.»
***
برای تهیه فیلمی به مناسبت روز خبرنگار به دفتر کارش در روزنامه‌ی «همشهری» می‌رویم؛ پشت یک میز کنار پنجره، کنج یک اتاق نشسته و مشغول کار است. از او درباره تاثیری که شغل روزنامه‌نگاری بر جامعه می‌گذارد، می‌پرسیم که می‌گوید: مطبوعات امروز در عرصه اطلاع‌رسانی عقب است؛ در سال‌های اخیر حوادث بسیاری پیش آمد که همین تلفن‌های همراه خیلی جلوتر از رسانه‌های مکتوب عمل کردند و توانستند با مردم ارتباط برقرار کنند.
بر خلاف بسیاری از هم دوره‌ای‌هایش معتقد است که مطبوعات تاثیر خودشان را در زمینه اطلاع‌رسانی از دست داده‌ و شبکه‌های اجتماعی این نقش را بر عهده گرفته‌اند.
قاضی‌زاده معتقد است که «روزنامه‌ها و به طور کلی رسانه‌های نوشتاری باید به سمت قابلیت‌هایی بروند که رسانه‌های دیگر آنها را ندارند یا از اجرای آن عاجزند. در دهه ۳۰ و ۴۰ میلادی هم وقتی رادیو وارد صحنه رسانه شد، یعنی همان دوران طلایی رادیو، همین ترس وجود داشت که رادیو به دلیل خصلت‌هایی که دارد یعنی فوریت در انعکاس اخبار، حضور مستقیم و عامل صدا که باورپذیری را خیلی بیشتر می‌کند، رسانه‌های مکتوب را از صحنه خارج می‌کند.»
او می‌گوید: آن زمان هم خیلی‌ها اخطار می‌دادند که دوره اطلاع‌رسانی در رسانه‌های مکتوب تمام شده است؛ اما خیلی زود مشخص شد که رسانه‌های مکتوب امتیازی دارند که رادیو آن را ندارد و آن هم دادن اطلاعات اضافی بود. نکته‌ها، مصاحبه‌ها، گزارش‌ها و اطلاعات امتیازی بود که رادیو به دلیل کم بودن فرصت ارتباط با مخاطب، این امکان را نداشت ولی روزنامه‌ها داشتند. تجربه‌هایی مثل جنگ ویتنام، جنگ کره و هیپی‌گری در آمریکا نشان داد که مطبوعات نسبت به رادیو و رقیب بعدی‌شان یعنی تلویزیون خوب عمل کردند. کارهایی که مطبوعات می‌توانستند در عکس و خبر و گزارش انجام دهند، خیلی اثرگذارتر از اخبار تلویزیونی و رادیویی بود.