روزنامهها چگونه به «اقتصاد مقاومتی» پرداختند؟
بیست و دومین نشست تخصصی دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها با موضوع «نقش رسانهها در گفتمانسازی اقتصاد مقاومتی» صبح امروز – سوم بهمن ماه – برگزار شد.
به گزارش ایسنا، در این نشست گیتا علیآبادی (مدیرکل دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها)، علیاصغر کاراندیش (معاون اداری – مالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، محمد حیدری (مدیر کل دفتر تبلیغات و اطلاعرسانی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد)، محسن ایلچی (مدرس روزنامهنگاری اقتصادی) و زهره جوادیه (پژوهشگر و کارشناس دفتر مطالعات و برنامهریزی) به عنوان سخنران حضور داشتند.
گیتا علیآبادی در ابتدا با اشاره به موضوع نقش رسانهها در گفتمانسازی اقتصاد مقاومتی، بیان کرد: دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها در گذشته نیز نشستهایی با این موضوع برگزار کرده است اما امروز ما این نشست را برگزار کردیم تا میزان عملیاتی شدن مفهوم اقتصادی مقاومتی در رسانهها را بسنجیم.
علیآبادی با اشاره به نقش وسایل ارتباطی در جامعه گفت: رسانهها از گذشته تا به امروز به پیشبرد اقتصاد کمک زیادی کردند و از همان ابتدا تغییرات اساسی و بسیاری را در جامعه رقم زدهاند. ما برای اینکه بتوانیم یک دیدگاه خاص را وارد زندگی افراد کنیم، از رسانهها کمک میگیریم تا این دیدگاه، به الگو، رفتار و شیوه زندگی مردم تبدیل شود.
روزنامهها بهار بیشترین مطلب را درباره اقتصاد مقاومتی داشتند
زهره جوادیه – کارشناس و پژوهشگر دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها – در ادامه، با ارائه نتایج تحقیقی که از سوی این مرکز انجام شده است، بیان کرد: به دلیل اهمیت موضوع اقتصاد مقاومتی، دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها نشست خود را به این موضوع اختصاص داده است. مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۹ موضوع اقتصاد مقاومتی را مطرح کردند که باعث شد سال ۱۳۹۵ را سال «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» نامگذاری کنند. در این راستا مرکز ما تحقیقی را با موضوع بازنمایی گفتمان اقتصاد مقاومتی در روزنامههای سراسر کشور انجام داده است. این پژوهش از اول فروردین ۹۵ تا پایان آذر ماه به بررسی روزنامهها پرداخته است.
او افزود: برای نتایج این تحقیق ۲۸ عنوان روزنامه از طیفهای مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی بررسی شده است تا بدانیم که کدام یک از این روزنامههای سراسری بیشتر به موضوع اقتصادی مقاومتی پرداخته است.
جوادیه با اشاره به نتایج این تحقیق گفت: روزنامههای سراسری در فصل بهار بیشترین مطلب را در موضوع اقتصاد مقاومتی داشتهاند و فصل تابستان نیز کمترین مطلب را در این زمینه داشتهاند.
او با اشاره به روزنامههایی که بیشتر به موضوع اقتصاد مقاومتی پرداخته بودند تصریح کرد: روزنامههای کسب و کار، پیام زمان، تعادل، جوان بیشترین مطلب را با مفهوم اقتصاد مقاومتی در فصل پاییز داشتهاند. روزنامههای پیام زمان، کسب و کار، جوان و جمهوری اسلامی به صورت مطالعه تطبیقی به موضوع اقتصاد مقاومتی نیز پرداختهاند.
زهره جوادیه در ادامه به بررسی شاخصهای اقتصاد مقاومتی در روزنامهها پرداخت و بیان کرد: ما در این تحقیق شاخصهایی در رابطه با مولفههای اقتصاد مقاومتی در نظر گرفتیم که مفهوم شعار اقتصاد مقاومتی، بیشترین میزان پوشش خبری را به خود اختصاص داده است.
این پژوهشگر در ادامه با اشاره به سبک محتوایی روزنامهها برای ارائه مطالبشان گفت: در این 28 روزنامه سراسری مطالبی که راجع به اقتصاد مقاومتی نوشته شده بیشتر در قالب گزارش دیده میشود و مقاله تحلیلی در روزنامهها بسیار کم است.
او با اشاره به رویکرد مطالب روزنامهها درباره اقتصاد مقاومتی گفت: اغلب روزنامهها بدون قضاوت ارزشی به مفهوم اقتصاد مقاومتی پرداختهاند و برخی از روزنامهها نیزرویکرد حمایتی از این مفهوم داشتند.
این کارشناس در ادامه گفت: بیشترین موضوعی که در روزنامهها درباره اقتصاد مقاومتی وجود دارد، توسعه کارآفرینی است.
باید اقتصاد جدیدی را در موازات اقتصاد قدیمی خود ایجاد کنیم
محمد حیدری، مدیر کل اداره تبلیغات و اطلاعرسانی معاونت مطبوعاتی ارشاد در ادامه مراسم سخنرانی کرد و گفت: در دهه 90 میلادی دنیا شرایط جدیدی را تجربه کرد و جابهجایی قدرتها در این دوره شکل گرفت که باعث تغییر مولفه در قدرتهای جهانی شد. اقتصاد رکن مهم نظام بینالملل است و بازیگران هوشمندی نیز در نظام اقتصادی وسیاسی وجود دارند. کشور ایران نیز بخشی از اقتصاد جهانی است.
او با اشاره به نقش رسانهها در اقتصاد مقاومتی گفت: در رسانهها نیز مانند نظام بینالملل، تغییر و تحول و شتاب وجود دارد و نباید از این تغییرات غافل شویم. رسانههای جدید رسانههای قدیمی را تحت پوشش خود قرار میدهند. ما باید در حوزه رسانه تجدید نظر کنیم. الگوهای ایرانی و اسلامی را باید مطبوعات در بین مردم رواج دهند. مطبوعات نقش مهم و نافذی در کشور دارند.
او بیان کرد: مطبوعات تکیه بر برونگرایی اقتصاد دارند و مقام معظم رهبری نیز در بند 12 سیاست اقتصاد مقاومتی به برونگرایی این اقتصاد اشاره کردهاند. زمانی که اقتصاد کشور برونگرا شود باعث کاهش آسیب پذیری داخلی میشود. کشور ایران میتواند با پیوند راهبردی با کشورهای همسایه، منطقه و جهان، سهم اقتصاد خود را افزایش دهد.
حیدری افزود: با این که کشور ما از لحاظ مذهبی و فرهنگی با بسیاری از کشورهای همسایه ارتباط نزدیکی دارد اما پیوند راهبردی بین کشور ما و کشورهای همسایه وجود ندارد و زمانی که این پیوند وجود نداشته باشد، ما از جهان نیز فاصله خواهیم گرفت.
مدیر کل اداره تبلیغات با اشاره با اتمام جنگ فیزیکی در جهان یادآور شد: دوران جنگ فیزیکی در جهان به پایان رسیده است و جنگ امروز کشورها، جنگ اقتصادی است که بسیار هوشمندانه و نرم اتفاق میافتد و دولت و ملتها را در گرداب خود فرو میبرد.
حیدری در ادامه گفت: ما در هزاره دوم، تحریمهای بسیاری را تجربه کردیم و گامی که رهبر معظم انقلاب برای برونرفت از این وضعیت طراحی کردند، اقتصاد مقاومتی بود که کارشناسان سیاسی و اقتصادی باید اقتصاد مقاومتی را تبدیل به گفتمان میکردند.
او با اشاره به مفهوم گفتمان بیان کرد: گفتمان یعنی فکر و اندیشه واحد در نظام کشور به وجود بیاید؛ اندیشهای که بتوان آن را به برنامه و فعالیتی تبدیل کرد تا همه مردم به آن عمل کنند. اقتصاد مقاومتی بلندمدت و راهبردی است.
حیدری با اشاره به اقتصاد و تجارت کشور چین گفت: 3000 دیپلمات اقتصادی در کشور چین وجود دارند که آنها را به کشورهای دیگر میفرستد اما دیپلماتهای اقتصادی کشور ایران به 10 نفر هم نمیرسند. ما برای ورود به اقتصاد مقاومتی نیاز به دیپلماتهای اقتصادی داریم.
این مقام مسوول تصریح کرد: کشور ایران از لحاظ سیاسی و امنیتی توانسته دولتی سرمشق در منطقه باشد، اما در حوزه اقتصاد، موفقیتی به دست نیاورده است.
او با اشاره به راهحلهایی که برای مشکلات اقتصادی ارائه میشود، بیان کرد: ما باید اقتصاد جدیدی را در موازات اقتصاد قدیمی خود ایجاد کنیم و باید در این راه مدیرانی را پرورش دهیم و رویه پولی و اقتصادی کشور را تغییر دهیم.
حیدری افزود: ما باید در سفارتخانهها به شناسایی خلاء در اقتصاد و خلق فرصت در این راستا بپردازیم اما دیپلماتهای ما در این راه معذوریت دارند زیرا فضا سیاسی است.
رسانهها شناخت دقیقی از اقتصاد مقاومتی ندارند
محسن ایلچی – مدرس روزنامهنگاری اقتصادی – با بیان اینکه رسانهها شناخت دقیقی از اقتصاد مقاومتی ندارند، گفت: رسانههای ما رویکرد شعاری نسبت به اقتصاد مقاومتی دارند بعد از سخنان رهبری در سال 89 همه روزنامهها به اقتصاد مقاومتی پرداختند اما هیچیک عمیق نبود و روزنامهها به نقش اقناعگر در این موضوع نرسیدند.
او با اشاره به این که سرمقاله آینه تمام نشریات است، بیان کرد: در تحقیقی که از طرف دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها ارائه شد، مشاهده کردیم که سرمقالههای این روزنامهها بسیار کم به اقتصاد مقاومتی پرداختهاند. رسانهها انگیزهای برای پرداختن به این موضوع ندارند و نگاه کوتاهمدت و شناخت کمی را دارا هستند.
این مدرس با اشاره به تحقیقی که درباره نگرش روزنامهنگاران به موضوع اقتصاد مقاومتی انجام داده بود، گفت: رسانهها نگاه چندگانهای به این مفهوم دارند و حتی خبرنگاران، اقتصاد مقاومتی را نمیشناسند. برخی از روزنامهها نسبت به اقتصاد مقاومتی نگاه اقتصاد ریاضتی را دارند، در صورتی که این اقتصاد مدرن است.
او افزود: مفاهیم اقتصاد مقاومتی که شامل کارآفرینی دانش بنیان، استاندارد سازی و زنجیره تامین میشود، نشاندهنده مدرن بودن این اقتصاد است.
او در ادامه با اشاره به اینکه برخی مسؤولان سیاسی به اقتصاد مقاومتی تاکید میکنند، گفت: برخی رسانهها به دلیل اینکه بخشی از مسؤولان که طیف سیاسی خاصی دارند به این موضوع میپردازند، فکر میکنند این مفهوم سیاسی است اما اقتصاد مقاومتی مفهومی فراجناحی است. مفهوم اقتصاد مقاومتی فرازمانی و فرامکانی است و حتی متعلق به کشور ایران هم نیست، اما رسانهها تصور اشتباهی از این موضوع دارند.
ایلچی با اشاره به جریانساز بودن رسانههای کشور، گفت: رسانههای ما جریانساز هستند و گفتمانسازی ندارند و باید در این راستا روزنامهنگاری تحقیقی داشته باشیم و باید بدانیم که اقتصاد مقاومتی بیرونگراست.
این مدرس روزنامهنگاری با اشاره به دلیل کجفهمی رسانهها درباره اقتصاد مقاومتی بیان کرد: ما در انتشار مطالب اقتصاد مقاومتی مدل خاصی نداریم که این امر نیازمند سیاستگذاری رسانهای است. زمانی که نهادسازی در کشور وجود نداشته باشد این مشکلات به وجود میآید.
او در ادامه گفت: اقتصاد مقاومتی اقتصاد دولتی نیست بلکه فراحاکمیتی است. دولت وظیفه اجرایی دارد اما اقتصاد مقاومتی نیازمند سیاستگذاری است و رسانه به تنهایی نمیتواند گفتمانساز باشد.
او در ادامه با اشاره به زمان مطرح شدن اقتصاد مقاومتی بیان کرد: زمانی که اقتصاد مقاومتی مطرح شد ما در اوج تحریم بودیم، برای همین هم رسانهها از آن استقبال کردند اما بعد از مدتی کمتر به این موضوع پرداختند.
باید رسانهها را درگیر کنیم
در ادامه مراسم گیتا علیآبادی با جمعبندی این مباحث گفت: بهروز بودن رسانهها اهمیت زیادی دارد و ما باید در رسانه تمرکززدایی داشته باشیم و اگر بخواهیم به اقتصاد مقاومتی بپردازیم باید رسانهها را درگیر کنیم. رسانهها به دلیل اینکه دولتی هستند، وابسته یارانه هستند و این امر باعث میشود که بیشتر سیاسی شوند و در حوزههای دیگر فقط کمککننده هستند.
وی با اشاره به اهمیت آموزش گفت: آموزش مهم است، زیرا باعث دستیابی به اهداف میشود اما آموزش روند طولانی دارد که به آن کمتر توجه میشود.
به گزارش ایسنا در پایان این نشست همچنین علیاکبر کاراندیش – معاون اداری مالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی – با اشاره به ضرورت فرهنگسازی، بیان کرد: فرهنگسازی در کشور ما با بیتوجهی زیادی روبه رو شده است. ما در این سالها فعالیتهای اقصادی و اجتماعی بسیاری را انجام دادهایم اما نتیجه مطلوبی نگرفتهایم زیرا به گفتمانسازی و فرهنگسازی توجه نکردهایم.
او افزود: اگر در مفهوم اقتصاد مقاومتی گفتمانسازی و فرهنگسازی وجود نداشته باشد، به نتیجهای نخواهیم رسید. رسانه در این راستا باید از حالت رسمی و دستوری خود خارج شود و بتواند اعتمادسازی کند. زمانی که مردم بتوانند به رسانهها اعتماد کنند، دلایل منطقی و کارشناسی مسؤولان را هم خواهند پذیرفت و به آن عمل خواهند کرد.
او با اشاره به پروژه گفتمانسازی گفت: ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پروژهای را در دستور کار داریم که به بحث گفتمانسازی در سبک زندگی و اصلاح الگوی مصرف میپردازد.
دریافت لینک کوتاه این نوشته:
|
کپی شد! |
