مدیر عامل انتشارات سروش: حمایت نکردن از رسانه های خصوصی، نشریات خوب را از حیات ساقط می کند

مدیرعامل انتشارات سروش گفت: کمک بدون هدف گذاری به رسانه های غیردولتی منجر به ادامه حیات نشریات غیرمفید و ناکارآمدی است که بر اساس اصل بقا در رقابت باید تعطیل می شدند ولی کمک نکردن دولت هم ممکن است نشریات خوبی را از حیات ساقط کند.
مجید بلالی در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی ایرنا اظهار داشت: صنعت نشر به گفتۀ همۀ کارشناسان و فعالان فرهنگ، یکی از مؤثرترین ارکان است و چه بسا بر بسیاری از گزاره‌های اجتماعی، سیاسی و حتی دینی تأثیرگذار خواهد بود.
وی افزود: حمایت از موضوع نشر، خواه در فضای دولتی و یا ناشرانی مستقل و به نوعی بخش خصوصی، بی شک یکی از وظایف ذاتی حاکمیت است و صنعت نشر قوی و تأثیرگذار می تواند به رشد جامعه در ابعاد مختلف کمک کند.
مدیر عامل انتشارات سروش ادامه داد: حمایت دولت از صنعت نشر ابعاد مختلفی دارد که مستقیم ترین آن می تواند خرید کتاب و یا برگزاری نمایشگاه ها باشد که تمامی دولت ها به این دو امر اهتمام ورزیده اند، اما در این میان ناشران به عناوین دولتی و غیردولتی تقسیم می شوند که البته در میان ناشران مستقل هم گروهی بنام ناشران مورد حمایت دولت وجود دارند.
این فعال رسانه ای با طرح این سوال که چرا اصولاً در کشور نیاز به رسانه و مطبوعات دولتی وجود دارد؟ براساس چه استدلالی نهادهای حاکمیتی مثل دولت اقدام به تأسیس مطبوعات با ماهیت دولتی می‌کنند؟ گفت: برای پاسخ به این سوال از پرداختن به مبانی حقوقی و قانونی ایجاد چنین رسانه‌ای عبور می‌کنیم اینکه براساس چه قوانینی به دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی مجوز داده می‌شود تا منابع ملی و بیت‌المال برای ایجاد چنین رسانه‌هایی هزینه کنند موضوع این بحث نیست و بیشتر می‌خواهیم به منطق وجود آنها بیاندیشیم.
به گفته وی براساس تجربه جوامع بشری نظریه دولت – ملت به عنوان الگویی برای اداره جامعه پذیرفته شده است. در این نظریه قاعدتاً دولت برآمده از بطن جامعه و مسئول رفع نیازهای آن است.
بلالی ادامه داد: این الگو هم در مکتب سرمایه‌داری و هم در نظام سوسیالیستی پذیرفته شده است لیکن سازوکارهای مختلفی دارند، در مکتب سوسیالیستی نقش حداکثری داشته و به عنوان تیم ملت عمل می‌کند و تمام نهادها مانند رسانه را تحت کنترل خود دارد در حالیکه در مکتب سرمایه ‌داری نقش دولت حداقل بوده و بیشتر به عنوان ناظر یا تنظیم‌کننده بازار عمل می‌کند.
مدیر عامل انتشارات سروش خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران که نظام برآمده از یک انقلاب مردمی بوده الگویی میانه را انتخاب کرد و در ابتدای حیات خویش به اقتضای شرایط انقلاب و به تبع آن جنگ تحمیلی در دهه اول خود الگویی که بیشتر به نظام سوسیالیستی نزدیک بود را در پیش گرفت اما اواخر دهه 60 با فروپاشی شوروی و اثبات ناکارآمدی مکتب دولت‌گرای سوسیالیسم از یک طرف و جنگ تحمیلی و شرایط تثبیت انقلاب، دولتمردان کشور به مکتب سرمایه‌داری و الگوهای موفق‌تر اقتصاد آزاد گرایش پیدا کردند.
بلالی افزود: شاید نقطه اوج این جریان را بتوان ابلاغ سیاست‌های کلی ذیل اصل 44 قانون اساسی دانست، که در آن بسیاری از صنایع از حالت دولتی باید خارج شود و در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد.
مدیرعامل انتشارات سروش با اشاره به نقاط مثبت و منفی رسانه های غیر دولتی گفت: بخش خصوصی طبیعتاً به درآمد و سود توجه دارد و درآمد از مخاطب به دست می آید لذا هر کس که بیشتر مخاطب را به خود جلب کند سود بیشتری خواهد برد.
بلالی خاطرنشان کرد: نکته خطرناک این چرخه عوام گرایی، بدون محدودیت اخلاق و ارزش هاست. اتفاقی که در بسیاری از جوامع غربی در نیمۀ دوم قرن بیستم افتاد و ابتذال و مرزشکنی گسترده جوامع را دربر گرفت، بطوریکه علائم هشدار برای مدیران و نخبگان روشن شد و آنها را به نوعی رجعت و کنترل حداقلی بازگرداند.
وی ادامه داد: از این منظر کشورهای با الگوی لیبرال هم نسبت به فرهنگ و اخلاق خود حساس هستند چه رسد به ایران که کشوری دینی است و می خواهد پرچم دار نظام مدل الهی باشد.
مدیرعامل انتشارات سروش تصریح کرد: بسیاری از دستگاه های حاکمیتی براساس مأموریت خود سعی می کنند، در این هدف مهمی را برعهده گیرند، هرچند انتقادات زیادی نسبت به جهت گیری این رسانه ها یا حتی تأثیرگذاری آنها به نسبت منابع مصرف شده عنوان می شود و نیز اینکه آیا این رسانه ها کارکرد اطلاع رسانی دارند یا آگاهی بخشی یا سرگرمی و یا هر سه.
بلالی با اشاره سخنان اخیر سید رضاصالحی امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص تاکید بر تقویت رسانه های غیر دولتی و بخش خصوصی، اظهار داشت: دولت وظیفه دارد از بخش فرهنگ به خصوص حوزه نشر و رسانه که به لحاظ شرایط اقتصادی- فرهنگی سخت ترین دوران عمر خود را می گذراند کمک کند ولی آیا به بخش خصوصی کند یا بخش دولتی؟ بخش دولتی که بصورت پیش فرض تا حدی کمک مالی دولتی و نیز بازار تضمین شده خرید را از قبل داشته است.
مدیر عامل انتشارات سروش افزود: صرف کمک به هر دو بخش بدون هدف تأیید نخواهد داشت، اما کمک نکردن هم منجر به نابودی مؤسسات خصوصی می شود لذا کمک بدون هدف گذاری منجر به ادامه حیات نشریات غیرمفید و ناکارآمدی می شود که بر اساس اصل بقا در رقابت می بایست تعطیل می شدند ولی کمک نکردن دولت هم ممکن است نشریات خوبی را نیز از حیات ساقط کند.
بلالی تاکید کرد: حمایت دولت باید هر دو معیار، شاخص ارزشمندی محتوا و نیز بهبود شاخص کارآمدی بهره وری را داشته باشد و اعطای کمک در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی منوط به ارتقای دو شاخص فوق باشد.
به گزارش ایرنا، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نخسیتن نشست رسانه ای خود اعلام کرد: رسانه‌ ها مانند آیینه ‌ای بازتاب ‌دهنده واقعیت ‌های متن جامعه به مسوولان هستند و مهم‌ ترین رسالت آنها آگاه ‌سازی، شفاف سازی و ارتقا سطح دانش عمومی در کشور است.
از نگاه سیدرضا صالحی امیری سیاست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شفاف ‌سازی در حوزه تقویت رسانه ‌های محلی و بومی، تخصصی و حرفه ‌ای است و باید رسانه های غیر دولتی تقویت و یارانه نشریات دولتی حذف شود.