تیر خلاص به روزنامه نگاری خبری * احمد جعفری چمازکتی

آنوقت ها، تنها خبرگزاری کشور «ایرنا» بود. تلکس خبرگزاری جمهوری اسلامی قلب تحریریه مطبوعات کشور محسوب می گشت، که اگر روزی قطع می شد، نفس روزنامه ها به شماره می افتاد.

* اینترنت در ایران
دهه 80 شمسی، با حضور و گسترش اینترنت در کشور، عصر خبرگزاری های کوچک آغاز شد. سازمانها و نهادهای مختلف برای اطلاع رسانی و اقناع مخاطبان، اقدام به تاسیس سایت های خبری کردند.
گسترش سایت های خبری موجب شد تا حوزه خبر تخصصی تر شود. حالا دیگر مخاطبان با مراجعه به سایت های تخصصی در حوزه های ورزش، زنان، اقتصاد و … اخبار مورد علاقه خود را دنبال می کردند.
وقتی رادیو اختراع شد همه منتظر مرگ روزنامه ها بودند اما این اتفاق نیافتاد، همانگونه که تلویزیون هم نتوانست از شمار مخاطبان سینما بکاهد.
رسانه ها از هر جنس در طول یکدیگر محسوب می شوند. وسایل ارتباط جمعی برای حفظ مخاطبان و شمارگان خود فضاهای جدیدی برای فعالیتهایشان تعریف می کنند. این گونه است که فناوریهای نوین، مرگ هیچ رسانه را رقم نمی زند بلکه این رسانه ها هستند که با پوست اندازی و سیاستگذاری های جدید، چتر پوششی خود را بر سپهر مخاطبان حفظ کرده و توسعه می دهند.

* روزنامه نگاری نوین
اما این داستان در ایران خودمان کمی متفاوت است. مطبوعاتی که از بیت المال ارتزاق می کنند، تصمیم ندارند همپا با تحولات در کارکردشان تجدید نظر کنند.
تصور این موضع که یک رویداد بعد از 24 ساعت از وقوع – یعنی وقتی که همه سایت های خبری، خبر مورد اشاره را منتشر کرده اند – در روزنامه ای درج شود کمی سخت است، اما این اتفاق همین حالا در کشورمان می افتد.
گرچه مطبوعات خصوصی از این مرحله گذر کرده اند، اما روزنامه های غیرخصوصی همچنان بر سیاق گذشته پای می فشارند.
برای آنان شمارگان و مخاطبان مهم نیست، اصل، پول های بادآورده ای است که به حسابشان واریز می شود.
واقعیت این است که روزنامه های غیرخصوصی با «چاپ چهاررنگ» و افزودن «ضمائم» سعی دارند کاستی های خود را در عصر سایبر جبران کنند اما این راه، بی گمان به مرگشان ختم خواهد شد.
باید این نکته را باور داشت که مطبوعات در عصر سایبر، دیگر «خبری» نیستند، آنان باید یگ گام به جلو بردارند و با تحلیل اخبار 24 ساعت قبل، ضمن احترام به مخاطبان، در انجام رسالت اجتماعی خود بکوشند.
ارائه دلایل وقوع یک رویداد و راهکار کارشناسان برای جلوگیری از تکرار آن، از اهم وظایف مطبوعات در عصر سایبر است.
درج خبری که 24 ساعت قبل در دهها سایت منتشر شده، نمی تواند در شان یک روزنامه باشد.
روزنامه هایی که اصرار بر این کارکرد دارند، باید بدانند که از غافله رسانه های تاثیرگذار عقب افتاده اند.
باید بپذیرند درکی از رسالت اجتماعی خود ندارند و در قبال هدر دادن بیت المال، مسئول هستند.