رقابت نابرابر کاغذی و مجازی

مسعود شهامی پور 

عصر تازه با تهدید‌های تازه آغاز شده است؛ تهدید رقیبی قدرتمند، قدر، بی‌باک و بی‌مرز که نه در فضای حقیقی و نه در همسایگی ما که در فضایی از وهم و خیال مجاز و تمثیل رودرروی مطبوعات ایستاده است.
در همین عصر است که کاغذ روزنامه بر تندباد رقابتی نفسگیر و نابرابر بسرعت مچاله شده یا بیات می‌شود این را سرعت بی‌وقت و هنگام رسانه‌های مجازی به روزنامه‌ها گوشزد می‌کند؛ که رقابت چنان است اگر صفحات کاغذی به سبک و سیاق قدیم بماند به گمان باطلی به خبررسانی اکتفا کند و به قدر لازم سنگین نباشد یا مچاله گشته یا باد خواهدش برد.
رقابت اینچنین آغاز شد؛ از گوشه‌ای در آن سوی دنیا امواج بر شانه‌های فضا سوار گشت و سرتاسر دنیا را پیمود و زمانی که طنین رسیدنش به مطبوعات رسید دیگر تا کنج خانه‌های همه شهروندان در همه جا رسوخ کرده بود.
پیام های این امواج چنان بود که شبکه‌های اجتماعی را شکل داد و به گونه‌ای کار کرد که مخاطبش انگار در متن و میدان خبر بود. دیگر چه خبری می‌ماند تا خبرنگار روزنامه‌ای از دفتر روزنامه یا از خانه‌اش به شتاب بیرون بدود
به سر حادثه رسد خبر بگیرد و به سریعترین وسیله ارتباطی به دفتر روزنامه ارسال کند صفحات زیر چاپ رود و در دکه‌ها… این که خبر اولی بود تا خبر بدست مخاطب روزنامه برسد صدها خبر دیگر در فضای مجازی پرکشیده
و انتشار یافته است… روزنامه با کاغذهایش هر چه بدود به گرد پای رسانه رقیب در عرصه شهرها نمی‌رسد چه کند؟ آیا بی‌خیال خبر شود و دورش را خط بکشد؟ اینکه معنای دیگر تعطیلی روزنامه است پس روزنامه را تدبیری دیگر لازم است که فضای مجازی هیچگاه قادر به رقابت در آن عرصه نیست و آن عرصه تحلیل و تفسیر است تا عطشی را که انتشار سریع خبر در فضای مجازی کام خواننده را دچارش کرده بنشاند.
در این رقابت نابرابر روزنامه‌ها در معنای عام آن مطبوعات چندان هم سپر افکنده نیستند. موضوع تحلیل و تفسیر تنها عرصه برتری بالقوه مطبوعات در رقابت با فضای مجازی نیست. عرصه‌ای که مطبوعات هنوز به ضرورت حیاتی پرداختنش پی نبرده است چنین غفلتی است که اینک صفحاتی همانند و یکسان با تفاوت‌های اندک بر روی کیوسک‌های مطبوعات به چشم مخاطب می‌آید. جدا از حوزه‌های نگارشی مقوله تصویر هنوز سهم حقیقی و سزاوار خود را از رسانه‌های کاغذی طلب دارد. روزنامه‌ها هنوز نتوانسته‌اند جایگاهی در خور و شایسته برای تصویر فراهم کنند. روزنامه در رقابت با فضای مجازی عنصر تصویر را به مثابه یک سلاح کارآمد برای برنده شدن در این مقوله در اختیار دارد و باید از آن استفاده بهتری کند.