82 درصد دانشجویان از تلگرام استفاده می کنند/فرصتها و تهدیدهای پیام رسانها را جدی بگیریم

محمد صادق افراسیابی در چهاردهمین عصرانه سواد رسانه ای اظهار داشت: طی پیمایشی که با روش تصادفی در اردیبهشت سال جاری در سطح هفت دانشگاه مادر شهر تهران انجام دادم، برایم روشن شد که 82 درصد دانشجویان در میان تمام شبکه های اجتماعی و پیام رسان عمومی و تخصصی شامل داخلی و خارجی از تلگرام استفاده میکنند.
وی افزود: همچنین 57 درصد دانشجویان اظهار کردند که اگر فقط نیم ساعت برای استفاده از اینترنت فرصت داشته باشند تنها در این زمان محدود از شبکه های اجتماعی و پیام رسان استفاده می کنند و این بیانگر این مطلب است که رفته رفته مردم تنها چیزی که از اینترنت میدانند استفاده از شبکه های اجتماعی و پیام رسان است.
افراسیابی با بیان اینکه قبل از فیلتر تلگرام گزینه های زیادی روی میز داشتیم که به آن توجه نکردیم، گفت: جدی ترین گزینه ما تقویت پیام رسان داخلی بود. گزینه بعدی تقویت سواد رسانه ای و اجرای طرح شامد بود. اگر این اقدامات انجام شده بود فضای مجازی سالم، مفید و ایمن داشتیم و دیگر نیازی به فیلتر موقت تلگرام در گذشته نبود و البته الان هم حرفهایی به گوش میرسد که هنوز گزینه فیلتر تلگرام روی میز اعضای شورای عالی فضای مجازی کشور قرار دارد و این گزینه حذف نشده است.
این مدرس دانشگاه با انتقاد از تناقض در رفتار برخی سیاستگذاران تاکید کرد: متاسفانه برای پیام رسانهای داخلی فضای اجتماعی و اقتصادی ایجاد نمی کنیم و گاهی فقط در زمینه ضرورت حمایت سخن می گوییم، در حالیکه برندسازی و حمایت معنوی و رفع موانع کسب و کار در فضای مجازی به مراتب مهمتر از راهکارهای فعلی است و اگر به عقب برگردیم می بینیم خود تلگرام را به برند اول ایران تبدیل کردیم و حالا می خواهیم این برند را بشکنیم.
افراسیابی افزود: برخی دستگاه های فرهنگی و رسانه ای در کشور پاسخ دهند که چرا بیسفون که موفق بود شکست خورد و چه کسانی در داخل کشور بیسفون را زمین زدند؟
در ادامه محمد ابوالحسنی تهیه کننده مجموعه انیمیشن های دیرین دیرین گفت: برای موفقیت پیام رسان های داخلی ابتدا باید اسم پیام رسان داخلی را از آنها گرفت و نگاه بین المللی داشت. مگر تلگرام پیام رسان داخلی بود که موفق شد بازار ایران را تسخیر کند؟ دومین گام این است که برای تبلیغ پیام رسان داخلی به هیچ عنوان از تلویزیون استفاده نشود. همچنین نباید فراموش کنیم خود تلگرام بهترین فضا برای تبلیغ پیام رسانهای داخلی است البته نه با اسم داخلی.
وی تصریح کرد: پیام رسانهای داخلی باید یک نیاز را شناسایی کنند و در همان محدوده فعالیت کنند تا کم کم مخاطب خودش بیاید.
ابوالحسنی بدترین کار برای ضربه به پیام رسان داخلی را فیلتر تلگرام عنوان کرده و گفت: فیلتر تلگرام فایده خاصی نداشت. فقط به کسب و کارهای کوچک که امکان تبلیغات در تلویزیون را نداشتند و از این فضا کسب درآمد میکردند و شغلشان را تبلیغ می کردند، ضربه زد.
در ادامه، رضا نامی نایب رئیس انجمن تولیدکنندگان نرم افزار تلفن همراه ایران تاکید کرد: اگر میخواهیم پیام رسان داخلی داشته باشیم، اولین نکته آن است که حاکمیت باید پشت پرده پنهان شود تا کسی متوجه حضورش نشود و ثانیا توجه کنیم که وقتی تجمیع در بازار اتفاق می افتد دیگر نمی شود وارد کار شد. در پیام رسان ها تجمیع داریم و در حال حاضر تجمیع روی تلگرام است.
وی افزود: مقصود من از تجمیع این است که بازار پیام رسان های داخلی و خارجی اشباع شده است و دیگر ظرفیت ندارد و حتی زمانی که تلگرام فیلتر شد و ما از برخی شرکتهای خارجی خواستیم برای ورود به بازار ایران اقدام کنند آنها گفتند مطالعات ما نشان میدهد مردم ایران هر طور شده باز هم از تلگرام استفاده خواهند کرد و فیلتر تلگرام حداکثر باعث ریزش 30 درصد مخاطبان تلگرام خواهد شد.
وی گفت: ما در حوزه پیام رسان ها نه دانش فنی داریم و نه محصول مناسب داریم و معتقدم هیچ جایگزینی نداریم که اگر قرار است فلان پیام رسان فیلتر شود، فلان جایگزین را داشته باشیم.
احسان جوادی مدیر پیام رسان گپ در پاسخ به نکات مطرح شده در چهاردهمین عصرانه سواد رسانه ای گفت: نگاه ما در گپ ارائه خدمات و توسعه و تجمیع خدمات است. ما مباحث تجاری را مدنظر قرار داریم. مباحث و خدماتی مثل امکان شارژ یا پرداخت قبوض و … که هیچ کدام از این امکانات در تلگرام وجود ندارد و اگر این امکانات خوب اطلاع رسانی شود احتمالا خیلی از مردم دیگر از تلگرام استفاده نخواهند کرد و یا اگر استفاده کنند همزمان از گپ هم استفاده خواهند کرد.
وی ادامه داد: من هم قبول دارم که بدترین اقدام رفتن به سمت فیلترینگ است چون ما نمی توانیم به کاربر چیزی را اجبار کنیم.
جوادی ادامه داد: معتقدیم باید کار در یک فضای تجاری و بیزینسی و بین شرکتهای خصوصی انجام شود و موانع رقابت با تلگرام برداشته شود چون چیزی که تا کنون در کشور اتفاق افتاد این بود که عملا همه برای برندسازی تلگرام کمک کردند.
وی در پایان سخنانش تاکید کرد که باید تهدیدهای تلگرام هم دیده شود و مراقب تهدیدهایی نظر پول تلگرامی باشیم که ممکن است اقتصاد کشور را فلج کند.
بر اساس این گزارش، سعید بیدرنگ مسئول شبکه اجتماعی پروفایل اظهار داشت: پروفایل شبکه ای است که افراد هویت تخصصی و اجتماعی خود را در آن قرار میدهند و همان طور که نتایج پژوهش ارائه شده در این نشست نشان داد فضای دانشگاهی ما امروز تشنه یک شبکه اجتماعی علمی و تخصصی است که متاسفانه چنین چیزی وجود ندارد و مسئولین همه درگیر موضوعی به نام تلگرام شده و از توسعه شبکه های اجتماعی علمی و تخصصی غفلت کرده اند و من نگرانم دوباره روزی برسد که یک شبکه علمی و تخصصی خارجی به نیازهای دانشجویان و اساتید ما پاسخ بهتری بدهد و آن وقت دوباره ما به فکر بیفتیم که چه باید کرد؟
وی دلیل گرایش مردم به تلگرام را نبودن بسترهای دیگر دانست و گفت: در پروفایل ما در ابتدا نمیگوییم اعتماد کنید. ابتدا مخاطب بیاید و استفاده کند و حتی نیازی به ثبت نام اولیه نیست و بعد اگر خواست اعتماد کند. در پروفایل چون بستری برای ارائه هویت تخصصی و اجتماعی است راحت تر افراد وارد می شوند.
بیدرنگ با نقد سیاستگذاری های منفعلانه تاکید کرد: اینکه ما همیشه بنشینیم و هر وقت یک رسانه غربی فضا را در اختیار گرفت به فکر تقویت رسانه های داخلی بیفتیم ایراد دارد و الان زمان مناسبی برای تقویت شبکه های اجتماعی تخصصی است.
مدیر عامل انجمن سواد رسانه ای ایران در جمع بندی مباحث به این موضوع اشاره کرد که لازم است سواد رسانه ای مسئولین و سیاستگذاران عمومی کشور افزایش یابد و خاطر نشان ساخت: ما هر روز شاهد تعارض دیدگاه های برخی مسئولان و سیاستگذاران عمومی کشور در سطح رسانه های جمعی هستیم و این تشتت آرا بدترین چیز است و نشان میدهد مسئولین یا رسانه را خوب نمیشناسند که برای هر کاری از تریبون رسانه استفاده می کنند و اختلافات داخلی خود را به سطح بدنه جامعه می کشانند و یا اینکه اهمیت دستیابی به یک بسته سیاستی کلان و یکپارچه را در حوزه فضای مجازی از یاد برده اند.
افراسیابی خاطر نشان کرد: زمانی که طرح شامد در کشور اجرا شد اگر همه از آن حمایت کرده بودند بسیاری از نگرانی ها رفع می شد.
عصرانه های سواد رسانه ای بصورت دوره ای و هر ماه بطور میانگین دو نشست با حضورذ فعالان، دانشجویان و فعالان رسانه ای کشور با حضور صاحبنظران، متخصصان و اساتید علوم ارتباطات و فضای مجازی برگزار می شود.