چالش ها و راهکارهای ترجمه خبر در نشست تخصصی بررسی شد

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این نشست رضا بهار مترجم و کارشناس رسانه، سعید نوربار سردبیر بخش انگلیسی سایت ریاست جمهوری و سیدمصطفی قاری مسئول کارگاه مجازی ترجمه خبر سخنرانی کردند.

** مترجم خبر باید به فنون ترجمه خبر مسلط باشد
دبیر گروه اخبار انگلیسی خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) با اشاره به وظایف مترجم در ترجمه اخبار انگلیسی در رسانه‌ها گفت: مترجم خبر در رسانه باید ضمن داشتن آگاهی و تسلط به فنون ترجمه از دانش کافی در زمینه خبرنویسی برخوردار باشد و اجزاء و عناصر و ارزش‌های خبری را به‌خوبی بشناسد چراکه امروز لزوم آشنایی با خبر، خبرنویسی و شگردهای آن،ترجمه خبر را متمایز کرده است.
رضا بهار با تشریح نحوه و روند کار ترجمه اخبار به زبان انگلیسی برای انتشار بر روی خروجی خبرگزاری تأکید کرد: وقتی بدانیم رسانه‌های خبری چگونه با تولید و نشر اخبار به جریان‌سازی‌های خبری، نشر اکاذیب و دروغپردازی اقدام می‌کنند، آن‌گاه می‌توان دریافت که چگونه کار در این حوزه سخت‌تر خواهد بود.
وی بسیاری از اشکالات و اشتباهات رایج در حوزه ترجمه خبر را ناشی از عدم مهارت و دانش کافی و فقدان تسلط مترجمان به زبان و اصول و قواعد آن دانست و به گفته بهار حال این زبان چه زبان مبدأ باشد و چه زبان مقصد.
این فعال رسانه ای افزود: اتفاقی که در عرصه جهانی رخ داده این است که جهانی شدن همانگونه که مرزهای جغرافیایی را تغییر داده، بر همه ابعاد زندگی بشر نیز تأثیر گذاشته و مرزهای ارزش‌های خبری را با ابزارهایی که در اختیار خبرگزاری‌ها و افراد عادی قرار داده دستخوش دگرگونی و تغییر کرده است.
نویسنده کتاب «در همین چند قدمی» اظهار داشت: ارزش‌های خبری وسیله‌ای است برای مترجم تا بر اساس آن خبر را گزینش کند، اما اگر ارزش‌های خبری به سبب جهانی شدن تغییر کرده باشند، نباید به‌گونه‌ای عمل کنیم که در کوران اطلاعات و اخبار بدون هیچ پیش‌فرضی، هر چیزی را ترجمه کنیم و دچار موج رسانه‌ای شویم. وظیفه مترجم و خبرنگار آن است که اخبار دریافتی از خبرگزاری‌های خارجی را بر اساس ارزش‌ها و سیاست‌های سازمانی خود تنظیم کرده و ملاحظات و باید ونبایدهای سازمانی را در نظر گیرد.
دبیر گروه اخبار انگلیسی خبرگزاری ایرنا با تأکید بر این موضوع که در ترجمه خبر باید به موضوع امنیت ملی، سیاست داخلی و تبلیغات کشورهای دیگر نیز توجه کرد، گفت: این رعایت امانت‌داری نیست بلکه در شیوه نگارش اصل بر آن است که این مسائل را در نظر داشته باشیم. بنابراین شیوه ترجمه نیز تغییر می‌کند. یک مترجم خبر و خبرنویس باید یک هنرمند باشد و به‌خوبی بتواند از این شیوه‌ها استفاده کند و این امر به سطح سواد و چیره‌دستی مترجم در ترجمه و نگارش بستگی دارد.
وی تصریح کرد: مترجم امروز در حوزه خبر باید باسوادتر، هنرمندتر، قابل اعتمادتر، دقیق‌تر و امانت‌دارتر باشد و اشتباه نکند زیرا با توجه به روند جهانی شدن، مخاطب دیروز با امروز خیلی فرق کرده و اگر تا دیروز رسانه‌ها ذائقه و سلیقه مخاطب را تعیین می‌کردند امروز با وجود ابزارهای نوین اطلاعاتی و شبکه‌های اجتماعی این مخاطب است که رسانه و خبر را برمی‌گزیند و به محض آنکه متوجه شود خبر پخش شده از رسانه دارای شفافیت نیست با یک کلیک سراغ منبع دیگری می‌رود. بنابراین نگه داشتن مخاطب امروز کار ساده‌ای نیست و این کار ترجمه را بسیار سخت می‌کند و هر اشتباهی در این حوزه می‌تواند بسیار گران تمام شود.

** مترجم باید مطالعات خود را افزایش دهد
در ادامه این نشست سردبیر بخش انگلیسی سایت ریاست جمهوری دیگر سخنران این نشست ضمن بررسی مشکلات ترجمه در این حوزه گفت: بحث من در اینجا یک بحث تجربی است. اولین مشکل در این حوزه این است که مترجم درک درستی از متن مبنا ندارد و درک او ناقص است حال این متن چه فارسی باشد و چه انگلیسی. این امر موجب می‌شود که ترجمه خبر نیز درست نباشد.
سعید نوربار گفت: موضوع بعدی آن است که گاهی ما به ساختار متن اصلی می‌چسبیم و این تفاوت می‌تواند اشکالاتی را در ساختار جدیدی که تولید می‌کنیم بوجود آورد. باید توجه داشت که نمی‌توان جمله را همانگونه که در متن اصلی آمده ترجمه کرد بلکه باید متن را بازتولید کرد. همچنین یکسری اشتباهات رایج نیز هست که در رسانه‌ها تکراری و جا افتاده و باید آنها را اصلاح کرد.
وی با اشاره به راهکارهای اساسی در رفع مشکلات این حیطه گفت: گاهی درست متوجه نمی‌شویم که در متن اصلی چه گفته شده است بنابراین باید مطالعات خود در آن حوزه را افزایش داده و به روز باشیم. همچنین با تقسیم کار و تعیین حوزه‌های تخصصی بین مترجمان و آشنایی با واژگان تخصصی در هر حوزه می‌توان از بروز مشکلات بعدی در روند تولید و ارسال خبرها جلوگیری کرد.
نوربار تأکید کرد: مطالعه و پیگیری مستمر اخبار از منابع سطح بالا یکی از روش‌های جلوگیری از تکرار اشتباهات رایج در ترجمه خبرها است و باید با انتخاب درست ابزار ترجمه و رجوع به فرهنگ‌های دو زبانه و تک زبانه و سایر منابع مرجع، واژه‌ها را به‌درستی و عمیق بررسی کنیم.

** مترجم باید ملاحظات محتوایی و فرم رسانه را در نظر داشته باشد
در ادامه نیز مسئول کارگاه مجازی ترجمه خبر، با تمرکز بر بحث شبکه‌های اجتماعی و نگاه ژورنالیست‌ها به شبکه‌های اجتماعی بر اساس تحقیقات انجام شده گفت: نتایج بررسی‌ها از سوی مؤسسات پژوهشی بین‌المللی نشان می‌دهد که بیشتر خبرنگاران کشورهای غربی نگاه مثبتی به رسانه‌های اجتماعی دارند و اکثر کسانی که خبرها را دنبال می‌کنند، به اخبار خودی می‌پردازند و فقط می‌خواهند اشاره کوتاهی از خبرها بگیرند. بنابراین برای خبرنگاری که در بحث تولید محتوا کار می‌کند لازم است که بداند با چه جملاتی، با چه محتوایی و چه جمله اولی افکار عمومی را در سمت و سوی هدف مورد نظر خود هدایت کند.
سیدمصطفی قاری، با تأکید بر استراتژی و نوع تیتر در شبکه‌های اجتماعی و سایر رسانه‌ها گفت: نوع بکارگیری تیتر در شبکه‌های اجتماعی، سایت‌های خبری و روزنامه‌ها متفاوت از یکدیگر است و با توجه به نوع مخاطبان در هر رسانه فرق می‌کند.
به گفته وی، همچنین خبرنگاران و مترجمانی که در حوزه بین‌الملل کار می‌کنند باید این نکته را مدنظر داشته باشند که داستان‌های بلند و متن‌های خسته‌کننده با توجه به فرصت و محدودیت‌های زمانی مخاطبان چندان مورد توجه نیست و از آن می‌گذرند.
قاری به برخی از مهارت‌های پیش‌نیاز انتشار اخبار در رسانه‌های اجتماعی اشاره کرد و افزود: تسلط به زبان مبدأ، درگیری روزمره با شبکه‌های اجتماعی، شناخت مخاطب هر شبکه، محدودیت‌های انتشار هر کلمه، دانش‌ استراتژی تولید محتوا، دانش استفاده از ابزارهای محتوا و شناخت اصطلاحات هر شبکه از جمله این مهارت‌هاست و سازمان‌های رسانه‌ای لازم است در این زمینه از استراتژی محتوایی برخوردار باشند.
این مترجم خبر انگلسیی افزود: بخصوص آنهایی که اخبار را به انگلیسی ترجمه می‌کنند زیرا کاربر خارجی با ملاحظات ما آشنا نیست و باید ملاحظات محتوایی و فرم رسانه را در نظر داشته باشیم.
گیتا علی‌آبادی رئیس دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌های معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از جمله حاضران در این نشست بود.